هاوسەنگی ڕۆڵێکی زۆر گرنگی هەیە لە دیاریکردنی کارایی، کاراکانی و ماوەی بەردەوامی سیستمی باتەرییەکان لە ناو جیاوازی بەکارهێنان. لە ئوتومبێلە ئەلیکتریکییەکانەوە تا باجەرە بەکارهێنراوە ناوخۆیییەکان، تێگەیشتن لەوەی چۆن دۆخی گەرمی دامپەیوەستی دەکات بە ئامرازە شاردووەکانی وزە، گرنگە بۆ دیزاین و کارکردنی سیستمی باشترین. پەیوەندی نێوان هاوسەنگی و کارایی باتەری، پرۆسەی ئەلیکترۆکیماویی ئاڵۆز دابوو کە بەشداری دەکات لە بەرهەمهێنان، دەرچوونی هێز، کاراکانی بارکردن و ماوەی ژیانی گشتی ئەم بەشە گرنگانەی شاردووی وزە.

سیستمەکانی بچووتنهوهی ئهلكترۆنیكی دێستهكه دهبێت لهسهر بهشی جیاوازی دۆخی ژینگهوهدا به شێوەیهكی پێویست كاربكهن، كه دابینكردنی تایبهت به دهرهجهی گهرمی دهكاته بوارێكی سهرهكی له دیزاینكردنی باتری. ههر كاته له ساردی زۆر یان گهرمی زۆر بهكاربهێنرێت، ئهم سیستمانه روبهڕووی بهرههمهێنانی تایبهت دهبن كه دهتوانێت تایبهتمهندی كاركردنیان بگۆڕێت. فهمكردنهكان لهسهر ئهم ئهنجامانه ڕێگه دهدات به مهلهنكاران و دیزاینكaranی سیستم تا ستراتهجیای تایبهت به گهرمی بهكاربهێنن و تهكنۆلۆجیای باتری دیاری بكهن بۆ بهكارهێنانی تایبهت.
ریاکسیۆنە کیمیاییە کارگێڕییەکان لە ناو یەکەکانی باتری پرۆسەیەکی زۆر بهستەوە بە دوورییە کە بەپێی ڕێساکانی تامودینامیکی دیاریکراو دەگوازرێتەوە. کاتێک دووری زیاد دەبێت، ڕێژەی ریاکسیۆن بە شێوەی گشتی خێراتر دەبێت لەبەر ئەزموونکردنی جوڵەی ئایۆن و کەمبوونەوەی بەردەوامی ناوخۆیی. ئەم خێراوتنە دەتوانێت توانای بەرهەمهێنانی هێز بەرەو باشتر بوون ببات، بەڵام لەهەمان کاتدا دەتوانێt ڕێژەی ریاکسیۆنە ناخوازراوەکان زیاد بکات کە هەلی کەمبوونەوەی قابلیتی باتری دەدات.
دووریە ساردەکان بە شێوەیەکی گرنگ ئەم پرۆسە کیمیاییانە دواخوازن، کە دەبێتە هۆی کەمبوونەوەی قابلیت و هێزی بەرهەم. شلەی ئالکترۆلایت لە دووری سارد دەگۆڕێت و دەبێتە هۆی ئەوەی گواستنەوەی ئایۆن ببێتە مانع و بەردەوامی ناوخۆیی زیاتر بکات. ئەم کارپێکراوانە بەتایبەتی لە کیمیای بنچینەی لیتیومدا دیارتر دەبن، کە فۆرمی کردنی ڕووبەری ئالکترۆلایتی جامادا لە دووری سارد قورستر دەبێت.
گۆڕانی سویەکانی تەنهاش دابەشبوونی فشاری سەلولە باتەرییەکان دا هەڵدەسوڕێن، کە زۆربەی کیمیاییەکان گۆڕانی فشاری نزیکەی ٢-٣ میلیڤۆلت بۆ پلەی سەنتیگراد نیشان دەدەن. ئەم پشت دەبەستنە بە فشار دەبێت لە شیکردنەوەی سیستەمی بەرهەمهێنانی باتەریدا بچێتە ژێر چاوم، بۆ ئەوەی واز لە دابەشبوونی دروستی بارکردن لەسەر کۆمەڵە پلەی سویەکان بگرێت.
جوجەبەری یۆن لە ناو ئەلیکترۆلایتی باتەری بە شێوەی بنچینەیی بەهۆی پلەی سویەوە داگیرکراوە، کە بەشێوەی دیاریکراو دەرئەنجامی هەیە لەسەر کاتژمێری کە ھەڵگرە ھەڵکەشەکان دەتوانن لە نێوان ئەنتەنەکان بگوازنەوە. پلەی سوی بەرزتر ھەڵکەشانی یۆنی زیاد دەکات بە بەخشینی وزەی گەرمی کە یارمەتی دەدات بەرگی داھێنەری گواستنەوەی یۆن بپشکێنێت. ئەم جوجەبەری زیادکراوە گواستنەوەی بەردەوام بە سوورەتی کەمتر و باشتری بەردەستکردنی هێز دەخاتە ڕوو.
بەپێچەوانە، هەوای سارد بە شێوەیەکی زۆر دامەزراو دەبنە هۆی کەمبوونی گواستنەوەی یۆنەکان، کە بەشێوەیەکی کاریگەر لەسەر توانای باتریەکە دەمەنێت بۆ بەدەستهێنان یان وەرگرتنی بار. پەیوەندی نێوان پلەی گەرمی و شاراوازی یۆنی پەیوەندیەکی جۆری ئارینیوسیی تێدایە، کە گۆڕانکاری بچووک لە پلەی گەرمیدا دەتوانێت کاریگەری زۆر دروست بکات لەسەر کارایی باتریەکە. فێربوونی ئەم پەیوەندییە زۆر گرنگە بۆ پێشبینینی کارکردنی باتریەکان لە بەکارهێنانی ڕاستەقینە.
ڕووبەرە دانیشتووەکان لە ناو خانەکانی باتریش هەستیاریان بە پلەی گەرمییان هەیە، کە پڕۆسەی گواستنەوەی بار زیاتر هێواش دەبنەوە کاتێک پلەی گەرمی داواز دەکات. ئەم کاریگەرییانە لەسەر ڕووبەرەکان کێشەکانی ئالیکترۆلیتی کۆی جوان دەکەن، کە کێشەیەکی زۆر قورس دروست دەکەن لە هەوای زۆر سارد.
هەمبوونی باتری وابستەیی زۆرە بە پلەی گەرمی، کە زۆربەی کیمیاییەکان لە هەڵچوونی پلەی گەرمی کارایی داخوازی کەمتر دەخەن. لە نمونەیەکی تیپیکیی لیتیۆم-ئایۆن پاکەتی باتری دەتوانێت ٢٠-٤٠٪ لە هەمبوونی دیاریکراوی خۆی لە دوای کارکردن لە پلەی یەخ بکاتەوە لە قۆناغی گەرمی جوان. ئەم کەمبوونەوەی هەمبوون سەرچاوەی هەیە لە کینەتیک و ئەفەکتی تەرمۆدینامیکی کە بە زیاتر بوونی پلەی گەرمی دیکە دیارتر دەبن.
کارکردنی باتری لە پلەی گەرمی بەرز لە سەرەتادا دەتوانێت بە نرخی بەرهەمهێنانی کارایی زیاتر بچێت، بەڵام ماوەی درێژ ماوە لە پلەی گەرمی بەرز کاریگەری لەسەر کۆنبوونەوەی میکانیزمەکان دەکات کە بەشداری لە کەمبوونەوەی هەمبوونی باتری دەکات. باکترین دیمەنی پلەی گەرمی بۆ بەرهەمهێنانی بەرژەوەندی لە کارکردە و داهاتووی هەمبوون لە نێوان ١٥-٢٥°C بۆ زۆربەی سیستەمەکانی لیتیۆم-بەهێزە.
پێویستە هەژمارکردنی تراودانەی ئەندازە بەربەست بکەیت بۆ دووایی دووایی دووادا کاتێک سیستمی باتری دیزاین دەکرێت بۆ بەکارهێنانی دیاریکراو. بەکارهێنان لە هەوای سارد دەتوانێت پاکەتی باتری گەورەتر بخوازێت بۆ کوملبوونەوەی کەمبوونەوەی توانای بەردەست، لەکاتێکدا ژینگە گەرمتر پێویستی بە بەڕێوبەری گەرمی قەڵەوی هەیە بۆ پاراستنی تێکچوونی خێرا.
توانای دابینکردنی هێزی سیستمی باتری دووایی شدیدی دووایی دووادا نشان دەدات، بەتایبەتی لە کاتی داخی داهاتوو یان کارەبای زۆر بەرزدا. هەوای سارد دەتوانێت هێزی بەردەست کەم بکاتەوە ٥٠٪ یان زیاتر لە دۆخی بەهێزتر، کە کارایی بەکارهێنانی کە پێویستی بە هێزی بەرزە بە شێوەیەکی قەیرانبار دیاری دەکات.
قاوةندامی ناوخۆی سەلولەکانی باتری بە شێوەی دووجایی زیاد دەبێت کاتێک پلەی گەرمی داواز دەچێت، کە بوونی داهاتووی فشار دروست دەکات کە هەم داخڵابوونی کارەبایی و هەم چالاکبوونی چارژکردن دەبهێڵێت. زیادبوونی قاوةندامی ناوخۆی هە نهێنی توانای بەردەست کردنی هێز و هەش هەڵکەوتن، چونکە ڕەنجی زیاتر لە شێوەی گەرمی لە کاتی کارکردندا بڵاودەبێتەوە.
کارکردنی بەرزی پلەی گەرمی بۆ ماوەیەکی کورت دەتوانێت ڕێگری لە بەردەستبوونی هێز بکات بە داهێنانی قاوةندامی ناوخۆی، بەڵام کارکردنی ناوبەری هێزی بەرز لە پلەی گەرمی بەرز خەنجەی ڕاوتربوونی گەرمی دروست دەکات و میکانیزمی لاکاوی زۆرتر دەکات. بەردەستکردنی گەرمی بە شێوەی کاریگەر زۆر گرنگ دەبێت بۆ پاراستنی هە هێز و هەش سەلامەتی لە بەکارهێنانی زۆر کاریگەر.
پرکردنی باتری بە تایبەتی حەساسە بۆ مانگاوژمێر، کارامەیی و خێرایی پڕکردن بە شێوەیەکی زۆر دەستکاری دەکرێت لەسەر بنەمای ژینگەی گەرمی. ساردی هەوا خێرایی پڕکردن دەبەزێنێت، و بە شێوەیەکی زۆر داوا دەکات کە خولگەی پڕکردن داهێنرێت بۆ ئەوەی بچکەوتنی لیتیۆم و میکانیزمە زیانبارەکانی تر لە سیستەمی باتری لیتیۆم-ئایۆن دابنرێت.
سیستەمی بەردەستی باتری زۆر دیزاینی پڕکردنی باتری دەکەن کە دەگۆڕێت لەسەر بنەمای گەرمی، کە بەشێوەی ئۆتۆماتیکی پارامێترەکانی پڕکردن دەگۆڕێت بەپێی گەرمی سەلولەکان. ئەم ڕێوشێوازە جێبەجێکراوە دەتوانێت خێرایی پڕکردن بە باشترین شێوە دابنێت و لەوەشیش دا باتری بپارێزێت لە گەرمی جیاوازەکان.
کارامەیی پڕکردن لەگەڵ گەرمی دا گۆڕانی دەکات، چونکە تێکەڵەی ناوخۆیی لە هەر دوو خاڵی سارد و گەرمیدا زیاد دەبێت. ڕەوشتی باشترین پڕکردنی گەرمی بە شێوەیەکی تیادا هاوتا دەبێتەوە لەگەڵ ڕەوشتی باشترین بەرکردنەوەی گەرمی، کە گرنگی ڕووماڵی گەرمی بە تەواوی دیاری دەکات لە دیزاینی سیستەمی باتری.
سیستەمە پێشکەوتووەکانی بەرهەمهێنانی باتەری ئالگۆریتمە شارژکردنی ئاڵۆز بەکاردێنن کە بە شێوەیەکی بەردەوام گۆڕانکاری دەکەن بەپێی فیدبەکی دوایی بۆ زیاتر کردنی کارایی شارژکردن لە کاتێکدا سەلامەتی دەستنیشان دەکەن. ئەم ئالگۆریتمانە زۆربەشی کارەنتی شارژکردن لە دوایی هەوا داهێناوە بۆ پاراستنی زیان و دەتوانن شارژکردن بە تەواوەتی وەستان بکەن ئەگەر دوایی لە خوار مرزی سەرەکی بچێت.
شارژکردنی دوایی هەوا چەلەنجە جیاواز دابین دەکات، کە پێویستی بە ئالگۆریتمەکان هەیە کە خێرا شارژکردن لەگەڵ چالاکییە گەرمایییەکانی سەلامەتی دادوور دەخەن. سیستەمی زۆر ئاوازدانی دوایی بەکاردێنن کە بەهۆی دوایی گەرمی کارەنتی شارژکردن بە ئاڕاستە داهێناوە، بۆ نەمانی گەرمی بێهێز لە کاتێکدا کارایی شارژکردنی مناسب دەستنیشان دەکات.
تێکەڵبوونی دیاریکردنی دوایی و کۆنتڕۆڵی شارژکردنی گونجاو بە شێوەیەکی بنەڕەتی لە دیزاینی باتەری پیشەگەر دابین کراوە، کە ئەنجامی کارایی بەردەوام دەدات لە سەرتاسەری کاتژمێری جیاواز لە کاتێکدا هەم کارایی و هەم ماوە درێژی باتەری زیاتر دەکات.
پلەی گەرمی کاریگەری زۆری هەیە لەسەر خێرای پیربوونی باتەریەکان لەناو میکانیزمە جیاوازەکانی لەکۆچان کە لە ماوەی جیاوازەکان کاردەکەن. گەرمییە بەرزەکان خێرای پیربوون دابەزێنەرە، کە زۆربەی جاران خێرای لەکۆچان دوو ئەهێڵێت بۆ هەر ١٠°س زیادبوونی پلەی گەرمی کارکردن. ئەم میکانیزمانە داخراوە لە تێکشکانی ئەلیکترۆلایت، شلبوونی ماددە چالاکەکان، و گەشەی ناوکەی ئەلیکترۆلایتی جامد.
پیری کاتژمێری، کە تەنانەت کاتێک باتەرییەکان بەکار نەهاتووەش دەگونجێت، پەیوەندی بەهێزی بە پلەی گەرمی هەیە کە گەرمییە بەرزەکان هێزی بەرگرتن و بەرزبوونی بەزەوە دابەزێنەرە. ئەم پەیوەندییە مانای ئەوەیە کە هەڵبژاردنی پلەی گەرمیی دروستی بۆ کۆکردنەوە دەتوانێت باتەری بەردەوامی بکات لە ماوەی کاتی بێکاری.
پاراستنی سایکل، کە دەرئاسەنجی کاروباری بارکردن و داشارژکردنی بارودۆخە، هەردووکی تەمپەرەچووری بەرز و نزم دەتوانێت لە بەهێزکردنی شکستندا جیاوازی بکاتەوە. زانینی ئەم پرۆسەی شکاندنەوەی گەشەی تەمپەرەچوور گرنگە بۆ پێشبینیکردنی ماوەی کارکردنی باتەری لە بەکارهێنانی ڕاستەقینە.
بەرهەمهێنانی تەمپەرەچووری بەردەوام یەکێکە لە گرنگترین بابەتەکانی دیزاینی بستەی باتەری لیتیۆم-ئایۆن بۆ پاراستنی کارایی درێژخایەن و سەلامەتی. سیستەمی خەڵکاندنی ئاگر، ماددەکانی ناوخۆی گەرمی، و ڕێکخستنی سەرەکی هەموویان گەردیلە دەبن بۆ پاراستنی تەمپەرەچووری بەرژەوەندی لە ماوەی جیاوازی بارکردن.
ڕێگاکانی بەرهەمهێنانی گەرمی لە نەشتەریدا، لەوانە ڕەقەکانی گەرمی و بەربەستکردنی گەرمی، دەتوانێت پاراستنی تەمپەرەچوور بە شێوەیەکی نرخ باش بۆ بەکارهێنانی کەمتر پێویست بکات. هەڵبژاردنی ڕێگا مناسب بۆ بەرهەمهێنانی گەرمی لەسەر بنچینەی هۆکارەکان وەک پێویستی بە هێز، دۆخی ژینگە، و سنورەکانی نرخ دابەزێت.
سیستمە پەرەسەندووەکانی بەرئەڵکردن لە گەرمی، ئالگۆریتمە پێشبین دەکەن کە بارە گەرمیدا پێشبین دەکەن و جۆگەرەوە دەسوڕێنەوە یان گەرم دەکەن تاوەکو گەرمی باشترین بارستەی باتەری بدۆزێتەوە. ئەم سیستمانەی زیرەکان دەتوانن ماوەی باتەری بە شێوەیەکی گەورە زیاد بکەن لە کاتێکدا کارایی جێگیر دەستناوە بەهۆی جیاوازی هەڵدواندن.
ئوتومۆبیلە ئەلیکتریکییەکان و بەکارهێنانی گواستنەوە جیاواز، کێشەی گەرمی ناوازەکان دەهێننە ئاراوە بەهۆی دامەزراندنی گەرمی گەورە و پێداویستی جۆراوجۆری هێز. باتەرییەکانی ئوتومۆبیل دەبێت بە شێوەیەکی بەردەوام لە هەموو دۆخێک کاربکەن، لە هەڵکەوتە قوتوبی جەنووبیوەوە تا هەڵکەوتەی بیابان، و لە کاتێکدا دەبێت توانای شلکردن و کردنەوەی خولی بەرگشتی بەخشێن.
سیستمەکانی بەستەری باتەری لیتیۆم-ئایۆنی ئۆتۆمبێلی بە شێوەی سەرسوڕهێنەر داھاتووی کۆنتڕۆڵی گەرمی تایبەت بە خۆیان هەیە، لە جملەی ژێرخراوەی شل، ماددە گۆڕانی فاز و ستراتەجییە گەرمیداری زیرەکدا. پێویستە ئەم سیستمانە بەردەوامی کارایی و کارامەیی وزە بپارێزن بۆ ئەوەی مەودای ئاستەنگی خولگەیی لە بەکارهێنانی زۆری وزەی گەرمیداری دوور بخەنەوە.
دەستپێکردن لە هەوای سارد و لێشکەوتنی هێزی بەرز تایبەتمەندییەکانی تایبەت دەوێت کە پێویستی بە نەخشەی سیستمی کۆنتڕۆڵی گەرمی بە تەماشا دەبێت. ستراتەجییەکانی پێشوازی کردن دەتوانن باتەرییەکان پێش بەکارهێنان گەرم بکەن، کارایی بەرهەمهێنراو لە هەوای سارد باشتر بکەن و کەمکردنەوەی لەناوچوون لە هەردوو هەوای زۆر سارد و زۆر گەرم دا کەم بکەنەوە.
بۆ بهرههمكردنی وزە لە پلهی توره و بەکارهێنانی کاربەردهێنەری کارەبای ناڕوو، بەشێکی زۆر جوڵەی گەرمی کۆنتڕۆڵ دەکرێت بەڵام هێشتا دەبێت هەلگرتنی گۆڕانی هەورەکانی کاتژمێر و دروستبوونی گەرمی لە ماوەی کارکردن بگرێتە بەرچاو. ئەم سیستمانە زۆربەیان بەردەوامبوون تێپەڕەوە کارایی دوانوکی دیارین، و باس لە ڕێگاکانی کۆنتڕۆڵکردنی گەرمی دەکەن کە تێکچوون بەناو شوێن داهێڵێت.
سیستمە باتەری دابەزیوەکان لە ناو بنیاد کردن دەتوانن له بهر مهودای گەرمی ناوبانگدا سوود وهربگرن، بەڵام دەبێت دروستبوونی گەرمی لە ماوەی چارژ و داخەوتنهکان بگرنە بەرچاو. شیکردنەوەی باش و ڕێکخستنی گەرمی زۆر گرنگ دەبن بۆ پاراستنی دوایی گەرمی کارکردن لە ناو دامەزراندنە داخراوەکان.
بەکارهێنانی دوور و دەرەوەی توره ممکنە شوێنی گەرمی ناوخواز بدۆزێتەوە بەبێ ئەو سوودەی کە لە جیهانی کۆنتڕۆڵکراودا هەیە، کە پێویستی بە چارەسەری قوڵی گەرمی و ڕێگاکانی کارکردنی ڕاهێنری دەکات بۆ ئەوەی کارکردنی بەردرەوە بەردەوام بپارێزێت.
زۆربە سیستمەکانی باتری لیتیۆم-ئایۆن لە نێوان ١٥-٢٥°C (٥٩-٧٧°F) باشترین جێگیری دەکەن، کە توانای تەواو، دەرچوونی هێز و کارایی بارکردن بەدەست دێت و هەڵوەشاندنەوە کەم دەبێت. کارکردن لە دەرەوەی ئەم دامەزراوەیە بە شێوەیەکی گشتی بەرەو پێشچوونی کەم و فڕەتر بوون دەگات، کە بۆیە ڕێکخستنی گەرمی زۆر گرنگ دەبێت بۆ بەکارهێنان لە دۆخی سەختی پلەی گەرمی.
توانای باتری دەکرێت لە پلەی یەخبووندا لە ٢٠-٤٠٪ کەم بێت لە مقایسەکردن لەگەڵ کاریگەری لە پلەی گەرمی دا، لەگەڵ زیاتر بوونی دەستدان لە دۆخی زۆر سارد. ئەم کەموکورتی توانا سەرەتا بەرگشتە و دووبارە دەگەڕێتەوە کاتێک پلەی گەرمی دەگەڕێتەوە سەر حاڵە سەرەکییەکەی، هەرچەندە دووبارە بوون لە مواجهەبوون بە ساردی دەکرێت هۆکاری هەڵوەشاندنی درێژخایەن بێت.
نوێنەبوونی درێژخایەن بە تەمپەرەچووری زۆر لەسەر ٣٥-٤٠°C دەتوانێت هەڵوەشاندنەوەی کاراکتری جاوی بگرێت و مەکانیزمی پیریکردن بە خێرایی بگاتەوە کە ئاستی بەردەوامی بەتەرییەکە دابەزێنێت. تەنها سەرکەوتنی تەمپەرەچووری کورتکات ناتوانێت زیانی فوری دابنێت، بەڵام کارکردنی نەرمەکراو لە تەمپەرەچووری زۆر ژیانی بەتەرییەکە بە شێوەیەکی گرنگ کورت دەکاتەوە و دەتوانێت هەسارەی سەلامەتی دروست بکات، لە حاڵەتی سەرەکییەکاندا تەمپەرەچووری کۆنتڕۆڵنەکراو.
کیمیای جیاوازی بەتەریی هەستاوازی جیاوازی تەمپەرەچوور نیشان دەدات، لەوانە لیتیوم فایرۆن فۆسفات کە بەردەوامتر کار دەکات لە هەوای ساردتر وەک لە سیستەمی لیتیوم کۆبالت ئۆکسیدی کلاسیکی، لە کاتێکدا بەتەریی لیتیوم تایتانات دەتوانێت لە دیاپازۆنی واسعتری تەمپەرەچوور کار بکات. بەتەریی سیموار-ئاسید هەمان کەمبوونی قابلیت لە هەوای سارد نیشان دەدات بەڵام الگۆی جیاوازی زیان لە تەمپەرەچووری زۆر نسبەت بە سیستەمی لیتیومی هەیە.
Nûçeyên Girîng2024-06-25
2024-06-25
2024-06-25
Copyright © 2026 PHYLION سیاسەتی تایبەتی